Neft qiymətlərinin kəskin şəkildə artması Türkiyəni bürüyə bilər

Yaxın Şərqdəki münaqişə neft qiymətlərinə təkan verib; əgər Brent 100 dollara çatarsa, qlobal artım yavaşlayacaq və inflyasiya artacaq. Belə bir ssenaridə ekspertlər hesab edirlər ki, Türkiyə və Macarıstan kimi enerjidən asılı ölkələr ən həssas ölkələr arasındadır. Türkiyədə neft qiymətlərinin 10% artması İstehlak Qiymətləri İndeksində (İQİ) 1,1 faiz bəndi artıma uyğundur.

ABŞ və İsrailin İrana hücumları daha geniş regional münaqişəyə çevrilərək qlobal bazarların diqqətini enerji təchizatı təhlükəsizliyinə yönəldib. Xam neftin qiymətləri həftəyə kəskin artımla başladı və dünyanın diqqəti hazırda qlobal neftin 20%-nin axdığı Hörmüz boğazına yönəlib. Ekspertlərin fikrincə, neft axınının uzunmüddətli pozulması və yüksək qiymətlər qlobal artımın gedişatını müəyyən edəcək. Macarıstan və Türkiyə regionumuzda yüksək neft qiymətlərinə ən həssas ölkələr hesab olunur.

100 dollar ssenarisi faiz dərəcəsi planlarını pozur

● ABŞ-ın Xarici Əlaqələr üzrə beyin mərkəzi olan Şuranın üzvü Edvard Fişmana görə, iki əsas ssenari fərqlənir. Ən ağır ssenari Hörmüz boğazından keçən nəqliyyatın uzunmüddətli və ciddi şəkildə pozulmasıdır. Dünya neftinin təxminən beşdə birinin bu boğazdan keçdiyini nəzərə alsaq, qiymətlərin 100 dollardan yuxarı qalxması ehtimalı var.

● Capital Economics şirkətinin baş iqtisadçısı Nil Şirinq qeyd edir ki, təkcə neft qiymətlərinin barel üçün 10 dollar artması ciddi təsir göstərməyə bilər. Lakin, Brent neftinin 100 dollara yüksələcəyi təqdirdə qlobal inflyasiyaya 0,6-0,7 faiz bəndi əlavə edə biləcəyi təxmin edilir.

● ING Group şirkətinin iqtisadçısı Ceyms Naytli proqnozlaşdırır ki, neftin 100 dollara çatması ABŞ inflyasiyasını 2,4%-dən 4%-ə qədər artıra bilər. Bu ssenari Fed-in faiz dərəcəsinin azaldılması planlarını çətinləşdirə bilər.