06.03.2026 İqtisadiyyat

0 0

Çin hökuməti 2026-cı il üçün iqtisadi artım hədəfini 4,5% ilə 5% arasında müəyyən edib. Bu, ölkənin son otuz ildə elan etdiyi ən aşağı artım hədəfidir. Pekinin ehtiyatlı yanaşması həm daxili tələbatın zəifləməsini, həm də xarici ticarətə artan təzyiqləri əks etdirir. Xüsusilə, yeni ABŞ tarifləri və qlobal deflyasiya meylləri Çin iqtisadiyyatının impulsunu məhdudlaşdıran əsas amillərdəndir. Baş nazir Li Qiang bu qərarın arxasındakı səbəbi illik hökumət iş hesabatında açıq şəkildə ifadə edərək, "İqtisadi artımın sabitliyini qorumaq üçün daha real hədəflər müəyyən etməliyik" dedi.

Daxili Dinamikanın Təzyiqi

Çinin daxili dinamikası artım hədəfinin aşağı səviyyədə müəyyən edilməsində həlledici rol oynadı. İstehlak qiymətləri indeksinin azalması artan deflyasiya təzyiqini göstərir. Zəif daxili tələbat istehsal gücünün tam istifadəsinə mane olur. Hökumət işsizlik səviyyəsini 5,5% səviyyəsində saxlamağı planlaşdırır və eyni zamanda 12 milyon yeni iş yeri yaratmağı hədəfləyir. Bu, xüsusilə gənc əhalinin işçi qüvvəsində iştirakını dəstəkləmək üçün vacib bir addım kimi qəbul edilir.

Xarici Təzyiqlər Çinin Manevr İmkanını Daraldır

Xarici təzyiqlər Çinin iqtisadi manevr imkanını daraldır. ABŞ tərəfindən tətbiq edilən yeni tariflər Çinin ixracına birbaşa təsir göstərir və qlobal ticarət balanslarını gərginləşdirir. Avropa və Asiya bazarlarında istehlakçı meyllərinin zəifləməsi Çinin istehsal gücünü məhdudlaşdıran digər bir amildir. Bundan əlavə, Yaxın Şərqdəki münaqişələr və enerji qiymətlərindəki dalğalanmalar Çinin idxal xərclərini artırır və onun böyümə hədəfinə daha da təzyiq göstərir.

Bu inkişafların qlobal təsiri olduqca genişdir. Çinin aşağı böyümə hədəfi dünya ticarət həcmində azalma gözləntilərini gücləndirir. Asiya-Avropa təchizat zəncirlərində yavaşlama Türkiyə kimi ixrac yönümlü iqtisadiyyatlar üçün birbaşa risk yaradır. Enerji və xammala tələbatın azalması qlobal miqyasda qiymət dalğalanmalarına səbəb ola bilər.