BMT ABŞ-ın ödənilməmiş üzvlük haqları səbəbindən iflas həddindədir

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) ABŞ-dan ödənilməmiş 2,2 milyard dollarlıq üzvlük haqları səbəbindən ciddi nağd pul böhranı ilə üzləşə və fəaliyyətini davam etdirməkdə çətinlik çəkə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib, ekspertlər isə BMT-nin maliyyə iflasının həddində ola biləcəyini bildirirlər.

BMT xəbərdarlıq edib ki, əgər bəzi ölkələr, xüsusən də ABŞ tərəfindən milyardlarla dollar illik ianələr ödənilməsə, təşkilat iyul ayına qədər tamamilə boşala bilər və təşkilat maliyyə çöküşü ilə üzləşə bilər.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş maliyyə vəziyyətinin narahatedici vəziyyətinə diqqət çəkmək üçün yanvar ayının sonunda üzv dövlətlərə göndərdiyi məktubda 2025-ci ili rekord səviyyədə ödənilməmiş borcla başa vurduqlarını bildirib. Quterreş məktubunda bildirib ki, "Dərinləşən böhran proqramların həyata keçirilməsini təhlükə altına alır və maliyyə çöküşü riskini artırır. Vəziyyət yaxın gələcəkdə daha da pisləşəcək".

"Baş Assambleya bu il toplana bilməyə bilər" xəbərdarlığı

BMT-nin maliyyə çətinlikləri iki əsas səbəbdən qaynaqlanır. Birincisi, bəzi üzv dövlətlərin ianələrini ödəməməsi və ya gecikdirməsi nəticəsində yaranan nağd pul böhranıdır. İkincisi, 1945-ci ildən bəri qüvvədə olan qaydalara görə, BMT ianələr ödənilməsə belə, xərclənməmiş vəsaitləri üzv dövlətlərə qaytarmağa borcludur.

ABŞ mediasına danışan BMT rəsmiləri bildiriblər ki, ödənilməmiş üzvlük haqlarının təxminən 95 faizinə ABŞ cavabdehdir və təşkilata təxminən 2,2 milyard dollar borcludur. Rəsmilər illik üzvlük haqlarından əlavə, ABŞ-ın aktiv sülhməramlı missiyalar üçün təxminən 1,9 milyard dollar borcu olduğunu bildiriblər.

Rəsmilər bildiriblər ki, maliyyə resursları tükənərsə, BMT-nin Nyu-Yorkdakı qərargahı avqust ayında bağlanmalı və sentyabr ayında keçirilməsi planlaşdırılan Baş Assambleyanın iclası ləğv edilə bilər.