USD1,7000
EUR1,8634
GBP2,1133
RUB0,0208

Çin blokadası genişlənir

15.01.2026 Siyasət
0 0
Trampın tariflərindən sonra daha da aqressivləşən Çin, həm daxili, həm də beynəlxalq bazarlarda türk şirkətlərini sıxışdırır, bu ölkədən idxal isə azalmamaqda davam edir. Türkiyənin Çindən idxalı ötən il 10,3 faiz artaraq təxminən 50 milyard dollara çatıb və idxal ümumi həcmin 13,6 faizini təşkil edib. Bir çox kiçik və orta müəssisənin Çin səbəbindən iflasla üzləşdiyini iddia edən biznes nümayəndələri, Çindən idxalı məhdudlaşdırmaq üçün tədbirlər tələb edirlər.

Rəqabət qabiliyyəti aşağı düşən türk firmaları hazırda ixrac bazarlarında, hətta daxili bazarda belə ən böyük rəqibi olan Çinin müdaxiləsi ilə üzləşirlər. Yüksək istehsal xərcləri səbəbindən bir çox sektorda subpodratçıların tədarükü Çinə keçir və bu ölkədən idxal dayandırıla bilməz. Çindən idxal keçən il 10,3 faiz artaraq təxminən 50 milyard dollara çatıb ki, bu da son 10 ildə demək olar ki, ikiqat artıb. Çindən idxalın payı da 13,6 faizə çatıb. Həm daxili, həm də xarici bazarlarda Çinə qarşı zəifləyən yerli firmalar, istehsal şəraiti yaxşılaşmadığı və valyuta məzənnəsi sabitləşmədiyi təqdirdə Çinlə rəqabətdə daha da geridə qalmaqdan narahatdırlar.

Bir ildə 10 faiz artım

TÜİK (Türkiyə Statistika İnstitutu) və Ticarət Nazirliyinin məlumatlarından İQTİSADİYYAT tərəfindən toplanan məlumata görə, Türkiyənin idxalı keçən il 6,3 faiz artaraq 365 milyard 524 milyon dollara çatıb və eyni ildə xarici ticarət kəsiri 92 milyard dollara çatıb. Türkiyənin idxal etdiyi ölkələrə baxdıqda, Çin 2025-ci ildə yenidən birinci yerdə olub. Türkiyənin Çindən idxalı ötən il əvvəlki ilə nisbətən 10,3 faiz artaraq 49,576 milyard dollara çatıb. Bu dövrdə Çindən idxalın ümumi idxaldakı payı da 13,6 faizə çatıb. Son 10 ildə Çindən idxalın göstəricilərinə baxdıqda, 2016-cı ildə həmin ölkədən idxalın dəyəri 25,4 milyard dollar, payı isə 12,8 faiz olub. Daha sonra 2018-ci ildə 9,3 faiz payla 20,7 milyard dollara düşüb. Müvafiq olaraq, Çindən idxal 2018-ci ildən bəri 139 faiz artıb. Bundan əlavə, Çinin ümumi idxaldakı payının 2018-ci ildən 2025-ci ilə qədər 4,3 faiz bəndi ilə davamlı olaraq artdığı görünür.